NIV 2022: Osteoporose en Fractuurpreventie
📌 Kernpunten
- Identificatie: Iedere patiënt $\ge 50$ jaar met een fractuur moet gescreend worden.
- VFA: Een wervelfractuur vanaf graad 2 is een directe behandelindicatie, ongeacht de botdichtheid (BMD).
- Medicamenteuze duur: Evalueer na 5 jaar (orale bisfosfonaten) of 3 jaar (IV zoledroninezuur) of de behandeling gecontinueerd moet worden.
🔍 Diagnostiek
Wanneer een DXA en VFA?
- Patiënt $\ge 50$ jaar met recente fractuur.
- Glucocorticoïdgebruik: $\ge 7,5$ mg prednison/dag voor $> 3$ mnd.
- Patiënt $\ge 60$ jaar met verhoogd risico: (BMI $< 20$, vallen, eerdere fractuur, roken).
Wervelfractuur Assessment (VFA)
Gebruik de Genant-score om de ernst van wervelinzakkingen te duiden. Een afname van $> 25%$ in wervelhoogte (Graad 2 of 3) is pathognomonisch voor osteoporose.
💊 Medicamenteuze Behandeling
1. Basis: Calcium en Vitamine D
- Calcium: Streef naar 1000–1200 mg totaal/dag (inclusief voeding).
- Vitamine D: 800 IE (20 µg) per dag bij een spiegel $< 50$ nmol/L.
2. Eerste stap (Antiresorptiva)
- Orale bisfosfonaten: Alendroninezuur (70 mg/week) of Risedroninezuur (35 mg/week).
- IV Bisfosfonaat: Zoledroninezuur 5 mg 1x per jaar (indien oraal niet getolereerd of na een heupfractuur).
- Denosumab (Prolia): 60 mg SC elke 6 maanden. Let op: Na stoppen treedt een ‘rebound’ effect op met verhoogd risico op wervelfracturen; altijd nabehandelen met een bisfosfonaat.
3. Tweede stap (Botvormend)
- Teriparatide / Romosozumab: Te overwegen bij zeer ernstige osteoporose (T-score $\le -3,0$ en meerdere fracturen).
⚠️ Speciale aandacht bij Lage Nierfunctie
- eGFR < 35 ml/min: Bisfosfonaten zijn officieel gecontra-indiceerd/niet aanbevolen. Overleg met de nefroloog is noodzakelijk om adynamische botziekte uit te sluiten.
- Denosumab: Kan gegeven worden bij elke eGFR, maar controleer het serumcalcium nauwgezet binnen 1-2 weken na de gift wegens risico op ernstige hypocalciëmie (vooral bij CKD stadium 4-5).
Bron: NIV Richtlijn Osteoporose en Fractuurpreventie (2022).